Nội dung chính
Bệnh trĩ hoàn toàn có thể tái phát sau khi phẫu thuật. Tỷ lệ tái phát bệnh cao hay thấp phụ thuộc chủ yếu vào hai yếu tố quyết định: phương pháp can thiệp ngoại khoa được lựa chọn ban đầu và chế độ sinh hoạt, chăm sóc vết thương của người bệnh trong giai đoạn hậu phẫu.
1. Đánh giá tỷ lệ tái phát theo 3 phương pháp mổ trĩ phổ biến nhất hiện nay
Nhiều bệnh nhân cho rằng mổ trĩ là giải pháp loại bỏ bệnh vĩnh viễn. Thực tế, mỗi phương pháp phẫu thuật đều có cơ chế can thiệp khác nhau, dẫn đến tỷ lệ tái phát sau mổ cũng có sự chênh lệch rõ rệt. Dưới đây là đánh giá y khoa về 3 phương pháp phổ biến nhất:
1.1. Phẫu thuật cắt trĩ truyền thống (Milligan – Morgan)
Tỷ lệ tái phát ước tính: Từ 5% – 15%.
Đánh giá chuyên môn: Đây là phương pháp can thiệp mở, bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ trực tiếp từng búi trĩ và khâu cột cuống trĩ. Điểm mạnh của phương pháp này là loại bỏ triệt để các tổ chức trĩ lớn, trĩ hỗn hợp phức tạp.
Nguyên nhân tái phát: Tuy cắt bỏ trực tiếp nhưng nguy cơ tái phát vẫn có thể xảy ra nếu trong quá trình phẫu thuật không loại bỏ hết các tổ chức niêm mạc lỏng lẻo, hoặc do cấu trúc tĩnh mạch hậu môn tiếp tục suy yếu theo thời gian. Ngoài ra, do vết thương hở dài ngày, nếu bệnh nhân bị táo bón ngay trong giai đoạn hậu phẫu sẽ rất dễ làm giãn tĩnh mạch trở lại.
1.2. Phẫu thuật Longo (Cắt trĩ bằng máy khâu vòng)
Tỷ lệ tái phát ước tính: Từ 10% – 20%.
Đánh giá chuyên môn: Khác với việc cắt bỏ búi trĩ trực tiếp, phương pháp Longo sử dụng máy stapler để cắt một khoanh niêm mạc trên đường lược. Thao tác này giúp kéo tổ chức trĩ sa trở lại vị trí cũ và cắt đứt nguồn máu nuôi dưỡng, khiến búi trĩ tự teo dần. Ưu điểm lớn nhất là ít gây đau đớn và thời gian nằm viện ngắn.
Nguyên nhân tái phát: Tỷ lệ tái phát của phương pháp Longo thường nhỉnh hơn. Lý do là phương pháp này không cắt bỏ hoàn toàn búi trĩ mà chỉ xử lý phần niêm mạc sa tụt. Nếu áp dụng sai chỉ định (như dùng cho trĩ ngoại hoặc trĩ hỗn hợp sa nặng), hoặc theo thời gian mô niêm mạc tiếp tục lỏng lẻo, búi trĩ mới sẽ rất nhanh chóng hình thành trở lại.
1.3. Cắt trĩ bằng công nghệ cao (Sóng cao tần HCPT hoặc Laser)
Tỷ lệ tái phát ước tính: Từ 5% – 10% (Mức thấp nhất hiện nay).
Đánh giá chuyên môn: Đây là phương pháp ít xâm lấn tiên tiến đang được áp dụng tại các cơ sở y tế lớn như Bệnh viện Quốc tế Vĩnh Phúc. Công nghệ sử dụng năng lượng nhiệt từ sóng cao tần hoặc tia laser để làm đông mạch máu, thắt nút và làm rụng búi trĩ mà không cần dùng đến dao kéo truyền thống.
Nguyên nhân tái phát: Việc tác động nhiệt giúp khóa chặt các tĩnh mạch nuôi trĩ, hạn chế tối đa nguy cơ mạch máu tiếp tục phình giãn. Tỷ lệ tái phát rất thấp và chủ yếu chỉ xảy ra ở những bệnh nhân không tuân thủ phác đồ dinh dưỡng, tiếp tục duy trì các thói quen gây tăng áp lực ổ bụng (như rặn mạnh, ngồi lâu) trong thời gian dài sau phẫu thuật.
2. Nguyên nhân chính khiến bệnh trĩ quay trở lại sau phẫu thuật
Dù ca phẫu thuật có thành công đến đâu, bệnh trĩ vẫn có nguy cơ tái phát nếu yếu tố gốc rễ gây ra bệnh không được kiểm soát tốt. Về mặt lâm sàng, tình trạng hình thành búi trĩ mới sau mổ thường bắt nguồn từ 3 nhóm nguyên nhân chính dưới đây:
Kỹ thuật phẫu thuật chưa xử lý triệt để
Trong một số trường hợp, nếu quá trình can thiệp ngoại khoa bỏ sót các tổ chức trĩ nhỏ hoặc không xử lý triệt để các nhánh tĩnh mạch đang có dấu hiệu suy giãn, bệnh sẽ rất dễ quay trở lại. Bên cạnh đó, việc đánh giá sai tình trạng lâm sàng để chỉ định phương pháp mổ không phù hợp (ví dụ: áp dụng phẫu thuật Longo cho trĩ ngoại sa nặng) cũng làm tăng nguy cơ tái phát. Do đó, kỹ năng chẩn đoán và xử lý của bác sĩ phẫu thuật đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Chế độ dinh dưỡng sai lầm gây táo bón kéo dài
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất chiếm phần lớn các ca tái phát bệnh. Phẫu thuật chỉ cắt bỏ búi trĩ hiện tại chứ không thể chữa khỏi chứng táo bón. Nếu sau mổ, người bệnh tiếp tục chế độ ăn thiếu chất xơ, uống ít nước hoặc lạm dụng thực phẩm cay nóng, phân sẽ trở nên khô cứng. Việc rặn mạnh để đẩy khối phân cứng ra ngoài sẽ trực tiếp tạo áp lực, làm xước niêm mạc hậu môn và khiến hệ thống tĩnh mạch trực tràng phình giãn, nhanh chóng tạo thành búi trĩ mới.
Thói quen sinh hoạt tạo áp lực lên vùng chậu
Hệ thống tĩnh mạch tại hậu môn trực tràng rất nhạy cảm với các sức ép cơ học. Những bệnh nhân có thói quen ngồi đại tiện quá lâu (vừa đi vệ sinh vừa dùng điện thoại), hoặc có đặc thù công việc phải ngồi, đứng liên tục nhiều giờ (dân văn phòng, tài xế) sẽ khiến máu khó lưu thông. Lượng máu ứ đọng lâu ngày tại vùng xương chậu làm thành tĩnh mạch yếu dần đi. Tương tự, thói quen mang vác vật nặng thường xuyên cũng dồn áp lực lớn xuống ổ bụng, trực tiếp phá vỡ thành quả của ca phẫu thuật trước đó.
3. Cách phòng ngừa tái phát bệnh trĩ sau phẫu thuật
Sau khi cắt trĩ, nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm vì thoát khỏi những cơn đau rát, chảy máu hay sa búi trĩ. Tuy nhiên, niềm vui sẽ không trọn vẹn nếu bệnh tái phát chỉ sau vài tháng hoặc vài năm. Tin tốt là: trĩ hoàn toàn có thể được kiểm soát lâu dài, nếu bạn chăm sóc đúng cách sau mổ và duy trì lối sống lành mạnh.
Chăm sóc đúng cách sau mổ (7–14 ngày đầu)
Đây là giai đoạn quan trọng nhất để vết thương lành tốt và tạo nền tảng vững chắc cho sự hồi phục. Bạn cần tuân thủ tuyệt đối các chỉ dẫn sau:
Dinh dưỡng:
- Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp, khoai lang, đu đủ, sữa chua.
- Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để làm mềm phân, tránh táo bón.
Vệ sinh:
- Ngâm hậu môn với nước ấm 2-3 lần/ngày, mỗi lần khoảng 15 phút.
- Rửa sạch vùng hậu môn nhẹ nhàng bằng nước sạch sau mỗi lần đi vệ sinh.
- Tuyệt đối không dùng giấy vệ sinh cứng để chà xát vào vết mổ.
Vận động:
- Đi lại nhẹ nhàng trong nhà để máu huyết lưu thông.
- Tránh ngồi hoặc nằm một chỗ quá lâu.
Tuân thủ y lệnh:
- Uống thuốc (kháng sinh, giảm đau, nhuận tràng) đúng liều, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ.
Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh lâu dài
Sau khi vết thương đã lành, việc duy trì các thói quen tốt sau đây sẽ quyết định liệu bệnh trĩ có tái phát không.
Chế độ ăn giàu chất xơ:
Thường xuyên bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt vào thực đơn hàng ngày. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân và làm phân mềm hơn.
Uống đủ nước:
Duy trì thói quen uống từ 2 đến 2.5 lít nước mỗi ngày. Nước là yếu tố then chốt giúp chất xơ hoạt động hiệu quả.
Tập thể dục đều đặn:
Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để thực hiện các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hoặc yoga. Vận động giúp kích thích nhu động ruột.
Tập thói quen đại tiện tốt:
- Đi vệ sinh ngay khi có cảm giác muốn, không được nhịn.
- Không ngồi trong nhà vệ sinh quá 5 phút và không mang theo điện thoại, sách báo.
- Không rặn mạnh, hãy thả lỏng và để phân ra một cách tự nhiên.
Như vậy, có thể thấy rằng việc bệnh trĩ có tái phát hay không phụ thuộc rất nhiều vào chính người bệnh. Phẫu thuật đã giải quyết triệt để búi trĩ hiện tại, nhưng việc duy trì kết quả đó lâu dài lại là một hành trình cần sự kiên trì của bạn.
Đừng ngần ngại hay chủ quan. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như chảy máu, đau rát kéo dài hoặc đơn giản là cảm thấy không an tâm về tình trạng của mình, hãy chủ động tái khám.
Việc được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra và tư vấn kịp thời là cách tốt nhất để bạn bảo vệ sức khỏe của mình.
CT Bệnh viện Quốc tế Vĩnh Phúc
Website: https://benhvienvinhphuc.com/
Địa chỉ: 122 Nguyễn Tất Thành, Phường Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ
Fanpage: https://www.facebook.com/ctbenhvienquoctevinhphuc
Thời gian làm việc: Thứ Hai – Chủ Nhật: 24/24
