Đi ngoài nhiều lần trong ngày: Khi nào là bình thường và khi nào cần lo lắng?

Đi ngoài nhiều lần trong ngày có thể khiến nhiều người lo lắng, nhưng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng. Tần suất đi đại tiện của mỗi người là khác nhau. Trong khi một số người chỉ đi một lần mỗi ngày hoặc vài ngày một lần, nhiều người khác lại đi vệ sinh hai đến ba lần mỗi ngày.

Những thay đổi về tần suất đi ngoài thường do thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy một sự thay đổi đột ngột và kéo dài, kèm theo các triệu chứng bất thường khác, đó có thể là lúc bạn cần chú ý.

Vậy nguyên nhân nào khiến bạn đi ngoài thường xuyên?

Dưới đây là một số yếu tố phổ biến có thể làm tăng số lần bạn đi vệ sinh trong ngày.

1. Chế độ ăn uống

Hệ tiêu hóa hoạt động bình thường thường có liên quan mật thiết đến thói quen ăn uống của bạn. Một số loại thực phẩm và đồ uống có thể kích thích đường ruột, giúp bạn đi ngoài dễ dàng hơn.

Thực phẩm giàu chất xơ

Nếu bạn mới bắt đầu ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như rau, củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, bạn có thể đi ngoài thường xuyên hơn. Chất xơ rất có lợi cho sức khỏe và hệ tiêu hóa, giúp:

• Duy trì mức đường huyết ổn định.
• Ngăn ngừa bệnh tim mạch.
• Cải thiện sức khỏe đại tràng.
• Ngăn ngừa táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.

Uống nhiều nước

Việc tăng lượng nước nạp vào cơ thể cũng có thể khiến bạn đi ngoài nhiều lần trong ngày. Nước giúp chất xơ hấp thụ và hoạt động hiệu quả hơn, làm mềm phân và giúp cơ thể đào thải chất thải dễ dàng hơn.

Uống nhiều cà phê

Nếu bạn có thói quen uống cà phê, bạn có thể nhận thấy mình cần đi vệ sinh ngay sau khi uống. Đó là do caffeine kích thích hoạt động co bóp của cơ ruột già. Theo một nghiên cứu năm 2020, caffeine và các hợp chất khác trong cà phê có thể tạo ra tác dụng nhuận tràng, giúp phân di chuyển nhanh hơn qua đại tràng.

Tiêu thụ nhiều cà phê

Nhiều người nhận thấy cần đi vệ sinh ngay sau khi uống cà phê. Nguyên nhân là do caffeine kích thích hoạt động co bóp của cơ trong ruột già. Theo nhiều nghiên cứu, caffeine có tác dụng nhuận tràng nhẹ, giúp phân di chuyển qua đại tràng nhanh hơn.

2. Tập thể dục

Theo các chuyên gia, việc tập thể dục thường xuyên hoặc tăng cường mức độ hoạt động thể chất có thể giúp bạn đi ngoài đều đặn hơn. Vận động giúp cải thiện quá trình tiêu hóa và tăng cường sự co bóp của cơ đại tràng, từ đó giúp đẩy phân ra ngoài dễ dàng hơn.

Đặc biệt, nếu bạn đang bị táo bón, tập thể dục là một phương pháp hiệu quả để giảm triệu chứng và đi đại tiện thường xuyên hơn.

3.  Căng thẳng (Stress)

Căng thẳng và lo âu có thể làm thay đổi thói quen đi đại tiện của bạn. Khi cơ thể bị căng thẳng, não sẽ giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh đến đường ruột.

Tùy vào cơ địa mỗi người, đường ruột có thể phản ứng lại bằng cách thay đổi quá trình tiêu hóa.

• Ở một số người, điều này có thể gây tăng nhu động ruột và dẫn đến tiêu chảy.
• Ngược lại, ở những người khác, căng thẳng lại có thể làm chậm quá trình tiêu hóa và gây ra táo bón.

4. Kinh nguyệt và thai kỳ

Ở phụ nữ, sự thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt và thai kỳ cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng đi ngoài nhiều lần trong ngày.

Chu kỳ kinh nguyệt: Một số phụ nữ nhận thấy họ đi ngoài thường xuyên hơn khi đến kỳ kinh. Nguyên nhân được cho là do sự sụt giảm nồng độ hormone estrogen và progesterone. Sự thay đổi này không chỉ gây ra các cơn co thắt ở tử cung mà còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đại tràng, làm tăng nhu động ruột.

Mang thai và sau sinh: Quá trình mang thai và sinh nở cũng có thể làm thay đổi tần suất đi đại tiện. Mặc dù táo bón là tình trạng phổ biến hơn, một số phụ nữ lại bị tiêu chảy trong thai kỳ hoặc sau khi sinh (tiêu chảy sau sinh).

5. Tác dụng phụ của thuốc

Việc sử dụng một số loại thuốc mới có thể là nguyên nhân khiến bạn đi ngoài nhiều lần trong ngày.

Đặc biệt, thuốc kháng sinh có thể làm xáo trộn sự cân bằng của hệ vi sinh vật trong đường ruột. Trong khi đó, một số loại thuốc khác lại có tác dụng kích thích nhu động đường tiêu hóa. Cả hai trường hợp này đều có thể dẫn đến tiêu chảy hoặc tăng tần suất đi đại tiện.

Thông thường, tình trạng đi ngoài phân lỏng do tác dụng phụ của thuốc sẽ tự hết sau vài ngày khi bạn ngưng điều trị.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu thói quen đi ngoài của bạn vẫn bất thường hoặc kèm theo các triệu chứng đáng lo ngại sau:

• Đau bụng dữ dội
• Sốt
• Buồn nôn hoặc nôn mửa
• Phân có mùi hôi hoặc có máu

6. Không dung nạp Lactose

Nếu bạn bị không dung nạp lactose, việc tiêu thụ các sản phẩm từ sữa có thể làm tăng số lần đi đại tiện, kèm theo các triệu chứng như đầy hơi và chướng bụng.

Các sản phẩm từ sữa có hàm lượng lactose cao bao gồm:

• Sữa tươi
• Phô mai, đặc biệt là phô mai tươi và mềm
• Kem và sữa trứng

Nếu bạn thấy mình đi ngoài nhiều hơn và gặp các vấn đề về tiêu hóa sau khi dùng các sản phẩm từ sữa, rất có thể bạn đang bị không dung nạp lactose.

7. Bệnh Celiac

Bệnh Celiac là một bệnh tự miễn, trong đó cơ thể phản ứng tiêu cực với gluten. Gluten là một loại protein có nhiều trong lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch.

Nếu bạn mắc bệnh Celiac và ăn thực phẩm chứa gluten, điều này có thể khiến bạn đi ngoài nhiều hơn, gặp các triệu chứng tiêu hóa nghiêm trọng và viêm nhiễm.

Ngoài việc đi ngoài nhiều lần trong ngày và tiêu chảy, bệnh Celiac còn gây ra các triệu chứng khó chịu khác như:

• Đau bụng
• Đầy hơi, chướng bụng
• Mệt mỏi
• Đau đầu

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây tổn thương niêm mạc ruột non, dẫn đến kém hấp thu dinh dưỡng và sụt cân.

8. Bệnh Crohn

Bệnh Crohn là một dạng của bệnh viêm ruột, một căn bệnh tự miễn gây ra tình trạng viêm nhiễm và đau đớn trong đường tiêu hóa, từ khoang miệng cho đến cuối ruột già.

Tình trạng viêm này có thể dẫn đến các triệu chứng bao gồm:

• Đi ngoài nhiều lần
• Tiêu chảy nặng
• Phân có máu
• Đau bụng
• Chán ăn
• Sụt cân
• Mệt mỏi
• Đau trực tràng

9. Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một rối loạn tiêu hóa ảnh hưởng trực tiếp đến tần suất đi đại tiện. Có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến IBS, bao gồm cách cơ thể di chuyển thức ăn qua đường tiêu hóa.

IBS có thể gây ra các triệu chứng như:

• Đầy hơi, chướng bụng
• Đau bụng
• Phân lỏng (tiêu chảy) hoặc phân cứng (táo bón)
• Cảm giác thôi thúc đi vệ sinh đột ngột

10. Bệnh lý hoặc nhiễm trùng

Nếu bạn mắc một bệnh nhiễm trùng ảnh hưởng đến đường tiêu hóa, chẳng hạn như viêm dạ dày ruột do virus hoặc nhiễm khuẩn (ví dụ: khuẩn Salmonella hoặc Listeria), điều này có thể thay đổi thói quen đi đại tiện, thường dẫn đến tiêu chảy.

Ngoài ra, khi bị bệnh, bạn có thể xuất hiện các triệu chứng khác như:

• Sốt hoặc ớn lạnh
• Mệt mỏi
• Đau nhức cơ thể
• Buồn nôn hoặc nôn mửa